De Aa krijgt meer ruimte

De Aa krijgt de komende jaren een grote metamorfose. Het waterschap Aa en Maas werkt samen met gemeenten, provincie Noord-Brabant, ZLTO, Omnipark De Brug en inwoners aan een toekomstbestendige inrichting van de beek. Met als doel, beter omgaan met droogte en wateroverlast én het gebied aantrekkelijker maken voor natuur en recreatie.

“De herinrichting van de Aa bij Erp is onderdeel van het beekherstelproject Aa-dal Noord,” vertelt Niels Kanters, omgevingsmanager bij waterschap Aa en Maas. Het gebied bestaat uit ruim 30 km en is opgedeeld in zeven stukken. Erp is één van de delen daarvan. “We maken de beek klimaatbestendig en passen deze aan om te voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water. Dat betekent: een beek die goed functioneert in natte en droge periodes en is ingericht voor een betere waterkwaliteit met meer biodiversiteit en ruimte voor planten en dieren.

Volgens Kanters zijn de kenmerken van het gebied in Erp anders dan stroomafwaarts, richting Den Bosch. Ieder deelgebied in Aa-dal Noord heeft zijn eigen kenmerken en vraagt dus om een eigen inrichting (maatwerk). Traject Erp wordt sterk getypeerd door agrarisch gebruik en bijvoorbeeld het gemaal Veluwe. “Dus is het belangrijk om in de ontwerpfase al goed te inventariseren wat er speelt in de omgeving en waar de aandachtspunten liggen.”

Omnipark De Brug is ook onderdeel van het beekherstel. Daar wordt met de toekomstige inrichting bijvoorbeeld rekening gehouden met de specifieke gebiedskenmerken. Zo worden, in afstemming met gemeente Meierijstad, laaggelegen plekken benut voor de beek en de hoger gelegen delen voor de aanleg van sportvelden.

Op verschillende plekken gaat de Aa weer meanderen, zoals zo’n vijftig jaar geleden. “We brengen de Aa dichter bij het oorspronkelijke verloop. De Aa gaat meer slingeren door het landschap en krijgt flauwe oevers,” legt Kanters uit. “Daardoor blijft water langer in het gebied, verbeteren we de ecologie én wordt het een mooi, natuurlijk rivierenlandschap.

Ook de dieren profiteren van de veranderingen. “We maken de Aa vispasseerbaar door stuwen te vervangen, weg te halen of te voorzien van vispassages. Daarnaast richten we een ecologische verbindingszone in: een langgerekte zone met flauwe oevers, poelen en beplanting. Zo ontstaat een netwerk waar planten en dieren zich kunnen vestigen en verplaatsen. Denk aan kleine zoogdieren, vogels en insecten.”

De plannen zijn nog volop in ontwikkeling. “We zitten nu in de ontwerpfase. Er wordt nog niet gegraven, maar we zijn veel in gesprek met inwoners, agrariërs en verenigingen. We vinden het belangrijk dat de omgeving meedenkt. Hier hoort wel een kleine winstwaarschuwing bij. Niet alles kunnen we meenemen. Maar wat we niet weten, kunnen we in ieder geval niet meewegen.” zegt Kanters.

Wanneer het ontwerp is afgerond en vergunningen zijn geregeld, starten de werkzaamheden. De planning is om in het voorjaar van 2027 te starten. “Dan zie je graafmachines aan het werk en verandert de Aa zichtbaar. Dan zou de uitvoering eind 2027 klaar zijn.” Wat Erp ervoor terugkrijgt? Een prachtig gebied, met als kern Omnipark De Brug, waar ruimte is voor wandelen, vissen, spelen en ontmoeten.

Voor Kanters is de meerwaarde duidelijk: “Het zou mooi zijn als inwoners straks trots kunnen zijn op de nieuwe inrichting van de Aa. Dat we samen terugkijken op een project dat niet alleen helpt bij droogte en wateroverlast, maar ook een positieve impuls geeft aan de leefomgeving in Erp. Zo wordt de Aa onder andere een zichtbaar en waardevol onderdeel van het Omnipark.”

Heb je ideeën of wensen, neem dan contact op met omgevingsmanager Niels Kanters van waterschap Aa en Maas. Hij gaat graag met je in gesprek. Of ga voor meer informatie naar de website.